Thomas Mann ili Philip K. Dick - eseji o stripu #12: Sommerova kolebanja

Spirou

Sommerova kolebanja

Tokom svog jednogodišnjeg izlaženja “Spunk novosti” (1981–1982), nedeljnik sa formatom i delomice konceptom po uzoru na nekadašnji velikoformatni “Politikin zabavnik”, predstavile su nam Manfreda Sommera sa nekoliko stripova. Bili su to jedan duži strip Vuk samotnjak i tri kraće epizode serijala Frank Cappa (Lov, Neverica i Karneval). Sve tri epizode nastale su 1981. godine te su se tada, s obzirom na naše izdavačke običaje, pokazale kao krajnje svež materijal.

Dok je – Vuk samotnjak vestern, Frank Cappa pripada nekoj vrsti avanturističkog hibrida. Lik novinara i pisca neodređene nacionalnosti Franka Cappe objedinjava ljubavne, kriminalističke, pa i mistične teme. Ambijenti, bilo da je reč o džungli, ribarskim selima ili urbanoj sredini, vezani su za južnoamerički kontinent, pre svega Brazil.

Manfred Sommer rođen je 27. maja 1933. godine u San Sebastijanu, gradu na severnoj obali Španije, blizu francuske granice. Otac mu je bio Nemac a majka Andalužanka. Odmah po Manfredovom rođenju porodica mu se preselila u Barselonu gde je odrastao i završio školovanje. 1954. godine emigrirao je u Francusku, a potom u Belgiju. Svoje formiranje kao autora stripova u velikoj meri vezuje za ove dve zemlje. Međutim, u jednom trenutku, došlo je do toga da je Belgiju morao da napusti u roku od 24 časa zbog ilegalne imigracije. Život gastarbajtera u svetu stripa Sommer je iskusio do najzaoštrenijeg oblika – proterivanja.

Stvaralačka pozicija Manfreda Sommera nalazi se na vododelnici autorskog i komercijalnog pristupa. Da odmah razjasnimo, pod komercijalnošću ovde ne podrazumevam efekte ne tržištu nego stav prema sopstvenom delu još dok je u procesu uobličavanja. Biti pak, komercijalan na tržištu može biti jošte kako i onaj autor čije stvaralaštvo po sebi nije komercijalno. Rečit je primer Moebiusovog ipak solidnog komercijalnog efekta u svetskim razmerama tržišta, iako je reč o stripovima koji su izrazito narušavali naše čitalačke navike. Biti komercijalan u stvaralačkom činu znači primarno se oslanjati na postojeće, pretpostavljene čitalačke navike, bez upitanosti da li su se neki obrasci toliko istrošili da njihova publika počinje da “izumire”, odnosno orijentiše se prema svežijim načinima izražavanja.

Iz Sommerovog kolebanja između ova dva pristupa proističu preplitanja stereotipa i pokušaja da se teme obrađuju na jedan individualniji način. Inače, Sommer sam piše scenarije za svoje stripove, time potpuno preuzimajući odgovornost za njih. Pitanje je koliko kratka forma za koju se opredelio kreirajući Franka Cappu (deset do dvadeset tabli) dozvoljava da se valjanije obrade situacije koje se dotiču pitanja moralnosti, života i smrti, žudnje za moći, ljubavi i njenih granica. Pripovedanje tu ostaje još uvek linearno, u okvirima klasične naracije – siže ne trijumfuje nad fabulom nego se na nju svodi. Naravno, duža forma postavila bi dodatne zahteve, kao one za posredovanijom koherencijom pripovedačkog toka, psihološkom doslednošću likova itd.

U crtačkom pogledu Sommer nije stilski sasvim opredeljen. Ne samo da različite stripove radi na različit način nego se i unutar jednog dužeg stripa (kao što je Polux, čija je uvodna epizoda bila dostupna čitaocima “Stripoteke” 1986) mogu primetiti stilska kolebanja. Sa blagonaklonošću se, pak, mogu primetiti stilske digresije u smeru Prattove i Mun~ozove stilizacije u Sommerovoj Neverici,< što se može objasniti generalnijim posezanjem za “prattovskim duhom” u ovoj epizodi stripa Frank Cappa.

Ipak, problem opredeljivanja za vlastitu unutar sebe saglasnu stilizaciju treba rešiti. Inače, usud gastarbajtera ostaje. Ovog puta gastarbajtera stila. Dobro se zna koliko je dragocenih kvaliteta ostalo zatrpano u ljudima dok rade na sebi stranom “tlu”.

(“Stripoteka” br. 876, Novi Sad, 2. 9. 1986)


#11: O nagosti | #13: Nesporni Cisco

Najnovije

Vijesti

Magazin

Recenzije

  • Uz rijeku
    Kod: ZG MX 40
    Ocjena: 62%
    Vrijeme: 15.6.2021. 1:33:00
    Autor: igor 12
    Broj komentara: 6
    Broj pogleda: 1393
  • Kraljica tame
    Kod: KT VG 84/85
    Ocjena: 79%
    Vrijeme: 12.6.2021. 0:10:00
    Autor: Spock
    Broj komentara: 3
    Broj pogleda: 986
  • Dreamtravel
    Kod: MM SUPB 4c
    Ocjena: 68%
    Vrijeme: 9.6.2021. 7:29:00
    Autor: prozirna senka
    Broj komentara: 1
    Broj pogleda: 758
  • Očeva sablja
    Kod: KM ZS 236
    Ocjena: 85%
    Vrijeme: 7.6.2021. 1:45:00
    Autor: Hercule Poirot
    Broj komentara: 7
    Broj pogleda: 1318
  • Grbavac
    Kod: AF SA 158/159
    Ocjena: 52%
    Vrijeme: 3.6.2021. 3:19:00
    Autor: Kila Banana
    Broj komentara: 2
    Broj pogleda: 659

Aukcije

Forum

Najčitanije

Vijesti

Magazin

Recenzije

  • Ku Klux Klan
    Kod: KT LMS 508/509
    Ocjena: 67%
    Vrijeme: 15.4.2021. 22:08:00
    Autor: Hercule Poirot
    Broj komentara: 11
    Broj pogleda: 2082
  • Krik vile smrti
    Kod: ZG LU 301/302
    Ocjena: 77%
    Vrijeme: 17.4.2021. 23:18:00
    Autor: igor 12
    Broj komentara: 15
    Broj pogleda: 2034
  • Kad grad umire
    Kod: NN LIB 65c/66
    Ocjena: 94%
    Vrijeme: 7.5.2021. 16:48:00
    Autor: Jerry Krause
    Broj komentara: 3
    Broj pogleda: 1925
  • Osveta
    Kod: NN LIB 67a, b
    Ocjena: 96%
    Vrijeme: 9.5.2021. 18:55:00
    Autor: Jerry Krause
    Broj komentara: 2
    Broj pogleda: 1906
  • Četiri saučesnika
    Kod: KM ZS 154
    Ocjena: 88%
    Vrijeme: 1.4.2021. 22:36:00
    Autor: Hercule Poirot
    Broj komentara: 5
    Broj pogleda: 1634

Aukcije

Forum