Thomas Mann ili Philip K. Dick - eseji o stripu #34: Govor tame

Adam Wild

Govor tame

Darko Perović rođen je 1965. godine u Aranđelovcu. Živi u Beogradu. Ilustracije objavljuje od 1979. godine, a prvim stripom predstavio se 1982. Isprva je kreirao kratke stripove na jednoj tabli, od kojih su ostali zapamćeni Strategic Arms Reduction Talks (1983), Rulet (1983), Spot (1984) i Slobodan pad (1985). Od nešto dužih stripova objavio je Azru–Alarafa (1986) i Satori bar (1987). Tokom 1986. i 1987. godine u “YU strip magazinu” objavio je Breka, svoj prvi strip koji odgovara formi strip-albuma (44 table, album je izašao u izdanju “Kondora” iz Lipovljana 1999). Za Breka dobio je 1987. “Poletovu” nagradu za “Najbolji jugoslovenski strip godine”.

Brek, “to je onaj vazduh koji dišemo između poteza, kadrova, reči...”

Prelaz sa ilustracije na stripovno pripovedanje kod Perovića se nije u punoj meri dogodio tokom stvaranja kratkih stripova na jednoj tabli. Problemi prelaženja na drugi medijski jezik pojavili su se tek pri pokušajima kreiranja većih celina. Karakteristična svežina Perovićevih ilustracija kao da je iščezavala u montaži strip tabli na kojima je trebalo znati dozirati inspiraciju da bi sekvenca zadobila adekvatan raspored energije u svakoj od svojih tačaka, da bi zadobila ritam koji odgovara pripovedačkoj svrhovitosti. Srećom, Perović je bio isuviše kritičan prema vlastitom delu da bi dopustio objavljivanje svojih porođajnih muka vizuelnog pripovedača. Stoga je nekoliko projekata ostalo nedovršeno. Perović se javno pojavljivao tek s onim dužim radovima koji su bili u stanju da plene svojom režijskom i uopšte pripovedačkom sugestivnošću.

Drugi Problem koji je Perović rešavao bila je sklonost identifikaciji sa svojim uzorima. U tom smislu Perović predstavlja jednu od neuobičajenih pojava u tadašnjem jugoslovenskom stripu: istovremeno prisustvo snažnih uzora i naglašene individualnosti. U crtačkom pogledu “genealogija” uzora mogla se relativno lako pratiti. Uticaji Mirka Ilića (Rulet), Igora Kordeja (Slobodan pad) i kasnije preplitanje uticaja Željka Paheka i Rajka Miloševića Gera (Azra – Alaraf i Satori bar) nisu, međutim, nikad uspeli da potisnu izrazitu prepoznatljivost Perovićeve autorske ličnosti. Različiti uticaji nisu ozledili Perovićev razvojne konstante. Jedna od njih je prigušenost praćena nesumnjivim prisustvom emocionalnog tona. Štaviše. Perović je u međuvremenu izrastao u rasnijeg pripovedača od nekih od svojih stripovnih uzora, Brek to ponajbolje pokazuje.

Zola Haberg, jedan od najesenzualnijih likova domaćeg stripa, nađite njen odraz u ogledalu.

Sa Brekom Perović je snažno vratio prioritet pripovedačkom činu u domaćem stripu s karaja osamdesetih. Naravno, posle iskustava radikalnih svetskih strujanja u stripu sedamdesetih i početkom osamdesetih, za Perovića više nije bilo moguće vratiti se sasvim klasičnoj, konvencionalnoj priči. Akcionost Perovićeve priče bogato je prožeta nekom vrstom pripovedački melanholije. Tu je moguće je i potrebno dešifrovati neke vanstripovne uticaje. To su svakako uticaji špijunske proze Le Carreovih romana, kinematografski uticaji Blade Runnera Ridleyja Scotta, a u tragovima i Stalkera Andreja Tarkovskog. Sam Perović pomogao je dešifrovanju ovih senzibilitetskih uporišta – uspešno integrisanih u njegov individualni mozaik – u zanimljivoj autorskoj ispovesti Ja sam pasivni avanturista (“YU strip magazin” br. 85, 1987), kojom je propraćen završni nastavak Breka. Drugu priliku za razgovor sa Darkom imate na ovom sajtu: Interview sa Darkom Perovićem.

Igre svetlosti svakako čine neophodan udeo u poetskom naboju Perovićevog Breka. Odbacivši neutralno osvetljenje, Perović se izražavao naglašenim kontrastima svetlosti i tame u kojima je senka dobila prevlast. To je omogućilo “gustinu atmosfere” u Breku za koju Perović kaže: “To je onaj vazduh koji dišemo između poteza, kadrova, reči...” Čekanje, sedenje u tami, osećaj trošnosti predmeta i ljudi, melanholija mirovanja u akcionom Perovićevom stripu. A iz tame Breka izranja, nikad do kraja, Lik Zole Haberg, jedan od naj senzualnijih ženskih likova u jugoslovenskom stripu (tražite, tražite, zapanjićete se koliko ih je malo). Opet prigušenost, senzualnost na nivou govora, pogleda, ćutanja. Zola je možda najbolja metafora za integralnu stripovnu poetiku ovog mladog pripovedača.

Čekanje, sedenje u tami, osećaj trošnosti predmeta i ljudi, melanholija mirovanja u akcionom stripu

(“Književna reč” br. 323, Beograd, 10. 6. 1988)


#33: Skrivena emocija jedne zagledanosti u budućnost | #35: Strip kao umeće tolerancije

Najnovije

Vijesti

Magazin

Recenzije

  • Šeikova robinja
    Kod: KM ZS 303/307
    Ocjena: 88%
    Vrijeme: 21.6.2021. 0:31:00
    Autor: Hercule Poirot
    Broj komentara: 6
    Broj pogleda: 724
  • Winnipeg
    Kod: TX LIB 108
    Ocjena: 73%
    Vrijeme: 19.6.2021. 0:23:00
    Autor: tex2
    Broj komentara: 3
    Broj pogleda: 904
  • Uz rijeku
    Kod: ZG MX 40
    Ocjena: 62%
    Vrijeme: 15.6.2021. 1:33:00
    Autor: igor 12
    Broj komentara: 7
    Broj pogleda: 1511
  • Kraljica tame
    Kod: KT VG 84/85
    Ocjena: 79%
    Vrijeme: 12.6.2021. 0:10:00
    Autor: Spock
    Broj komentara: 3
    Broj pogleda: 1038
  • Dreamtravel
    Kod: MM SUPB 4c
    Ocjena: 68%
    Vrijeme: 9.6.2021. 7:29:00
    Autor: prozirna senka
    Broj komentara: 1
    Broj pogleda: 788

Aukcije

Forum

Najčitanije

Vijesti

Magazin

Recenzije

  • Ku Klux Klan
    Kod: KT LMS 508/509
    Ocjena: 67%
    Vrijeme: 15.4.2021. 22:08:00
    Autor: Hercule Poirot
    Broj komentara: 11
    Broj pogleda: 2120
  • Krik vile smrti
    Kod: ZG LU 301/302
    Ocjena: 77%
    Vrijeme: 17.4.2021. 23:18:00
    Autor: igor 12
    Broj komentara: 15
    Broj pogleda: 2043
  • Osveta
    Kod: NN LIB 67a, b
    Ocjena: 96%
    Vrijeme: 9.5.2021. 18:55:00
    Autor: Jerry Krause
    Broj komentara: 2
    Broj pogleda: 2037
  • Kad grad umire
    Kod: NN LIB 65c/66
    Ocjena: 94%
    Vrijeme: 7.5.2021. 16:48:00
    Autor: Jerry Krause
    Broj komentara: 3
    Broj pogleda: 2025
  • Četiri saučesnika
    Kod: KM ZS 154
    Ocjena: 88%
    Vrijeme: 1.4.2021. 22:36:00
    Autor: Hercule Poirot
    Broj komentara: 5
    Broj pogleda: 1642

Aukcije

Forum