TDKR - Batman protiv Anonymousa

Batman

Nakon što smo se na jednom topicu pozabavili izvedbenim i ideološkim problemima posljednjeg Nolanova „Viteza tame“, evo i ponešto šireg osvrta na film.

Neosporno daroviti scenarist i redatelj Christopher Nolan očito je umjetnik koji sebe i svoj posao smatra smrtno ozbiljnima, kojemu je humor praktički posve nepoznata kategorija i koji gotovo u svakom kadru svojih posljednjih pet ostvarenja gledateljima neprestano viče „pogledajte koliko sam ja seriozan sineast i koliko su moji filmovi veliki i važni!“. Donekle na tragu naglašeno cerebralnih, emotivno hladnih te mizantropijom i izvedbenim formalizmom obilježenih naslova maestra Stanleya Kubricka, Nolanovi su filmovi pokazne vježbe na temu formalne ekvilibristike, vizualne zavodljivosti, redateljskih bravura i efektne oniričke ugođajnosti, dok naznačene slojevitije intimne i egzistencijalne drame protagonista bivaju obrađene razmjerno površno i na trivijalne načine. Razvidno je to i u vrlo intrigantnoj, dramaturški inovativnoj i narativno složenoj psihološkoj triler-drami „Memento“, redateljevu drugom filmu realiziranom dvije godine nakon kod nas nedistribuiranog hvaljenog prvijenca „Following“, u žanrovski srodnom naslovu “Nesanica“ temeljenom na istoimenom norveškom izvorniku, u izrazito stiliziranoj fantastičnoj romantičnoj krimi-drami „Prestiž“, u krutom i nezgrapno režiranom oživljavanju franšize o zaštitniku Gotham Cityja u filmu „Batman: Početak“, u njegovom precijenjenom nastavku „Vitez tame“, u značenjski simplificiranoj i trivijalnoj fantastičnoj psihološkoj egzistencijalnoj triler-drami „Početak“, te naposljetku i u recentnom djelu „Vitez tame: Povratak“.

U svim tim filmovima Christopher Nolan se afirmirao kao autor kojeg pored tjeskobnih egzistencijalnih drama i složenih psiholoških stanja protagonista podjednako a možda čak i više zanima bavljenje filmskom formom, narativnom i logičkom kombinatorikom, tretmanom vremena unutar filmske priče, stilskim izražajnim sredstvima, odnosom stvarnosti i fikcije, fluidnim identitetima i još fluidnijim sjećanjima likova te davanje posvete vlastitim filmofilskim uzorima. Nažalost, Nolan često robuje klišejima te formalnoj strani svojih djela i njihovim oblikovnim razinama daje znatnu prednost nad sadržajnim i značenjskim segmentima. U tematskim ishodištima njegovih filmova uvijek su psihološki poremećaji netipičnih likova, od voajerizma u „Following“ i amnezije u „Mementu“, preko insomnije u „Nesanici“ i shizofrenije u „Prestižu“ do također shizofrenijom obilježenog Batmana i dubokim slojevima podsvijesti progonjenog protagonista „Početka“. Autorskoj ambicioznosti svaka čast, no ono što opterećuje Nolanova recentnija djela uvijek je jasna sugestija da su posrijedi posljednji odnosno ultimativni filmovi, naslovi nakon kojih se u odabranom (pod)žanru ili o određenoj temi više nema što za reći niti išta važno i suvislo dodati. Umjetnička pretencioznost i pompoznost izbijaju i iz gotovo svakog kadra novog „Viteza tame“, podcrtane su kao i u „Početku“ monumentalnom glazbom Hansa Zimmera i sugestivno atmosferičnom fotografijom Wallyja Pfistera, baš kao i tragikomično „ozbiljnim“ i smrknutim glumačkim nastupima te karakternim i semantičkim banalnostima, a Nolan se sa samim sobom natječe u voluminoznosti scenografije, specijalnih efekata i prizora razaranja.

U naslovu „Vitez tame: Povratak“, zaključnom poglavlju Nolanova filmskog „čitanja“ priče o Batmanu, milijarder Bruce Wayne (Christian Bale) se poslije osam godina vraća na scenu. Kad skupina terorista motorima upadne na Burzu Gotham Cityja te mnogo ljudi zarobi kao taoce koje odvuče u tunel, bespomoćnoj policiji predvođenoj komesarom Jimom Gordonom (Gary Oldman) u pomoć neočekivano priskoči Batman. On se nakon zbivanja u prethodnom nastavku povukao mučen osjećajem krivnje zbog pogibije Rachel Dawes i nesreće koja je okružnog tužitelja Harveya Denta unakazila i pretvorila u psihopatskog zločinca Two-Facea. Na Gordonov nagovor Batman je tada preuzeo odgovornost za zločine koje je Dent počinio, no sada Gotham City zahvaća novi val zločina pa je vrijeme za njegovo ponovno aktiviranje. Dok saznaje da iza terorističkih napada stoji dijabolični um snažnog Banea (Tom Hardy), kojem maska koja mu prekriva lice ublažava boli koje ga muče još iz djetinjstva, Waynea istodobno privlači spretna i zagonetna kradljivica Selina Kyle (Anne Hathaway). Dok se uz potporu odanog sluge Alfreda (Michael Caine) i vještog izumitelja Luciusa Foxa (Morgan Freeman) bori protiv njih, Batman ni ne sluti da određenu tajnu krije i lijepa i brižna bogatašica Miranda Tate (Marion Cotillard), koja mu želi pomoći. A tu je i idealima vođeni mladi policajac John Blake (Joseph Gordon-Levitt), momak koji vjeruje u sustav i svog šefa Gordona, ne znajući da će se i u jedno i u drugo ubrzo razočarati.

Sukladno stripovima na koje se naslanja, a pored kultnog „Povratka mračnog viteza“ Franka Millera to su „debitantska“ Baneova priča „Batman: Knightfall“ iz 1993. i 1994. te mini-serijal „No Man´s Land“ iz 1999. godine, Nolan uz scenarističku suradnju svog brata Jonathana i suautora priče Davida S. Goyera Batmana potpuno oslobađa njegova superherojskog habitusa i svodi na ljudsku mjeru, na dimenziju običnog i vrlo ranjivog čovjeka kojem nadmoć u borbi osiguravaju sofisticirani gadgeti i ubojita napredna oružja kreirana u tajnim laboratorijima. Premda takva humanizacija Batmana ljubiteljima superherojskih stripova i njihovih adaptacija može biti i odbojna, baš kao što može biti antipatično i poistovjećivanje Gothama s New Yorkom ili pak dominantno svođenje akcije na prizore tučnjave, ona je prilično razumljiva i glede Nolanovih autorskih tendencija, i glede činjenice da se on u svim nastavcima trilogije upadljivo odmiče od konvencionalnog Batmanova lika. Nolan kao da ne voli Batmana i kao da od njega stalno bježi, a u prilog tome govore i njegove riječi da je sit ovog lika, da ga on više ne zanima i da se njime ne želi opet baviti.

Najdvojbeniji aspekt zaključnog nastavka priče o Vitezu tame svakako je onaj ideološki. U suštini značenjska se razina filma može svesti na to da tajkun umjereno desničarskog profila Bruce Wayne, a koji je desničar u smislu u kojem je usamljeni djelitelj pravde Prljavi Harry u Siegelovu filmu funkcionirao kao desničarska ikona i prema Pauline Kael čak i fašist, kapitalizam i Ameriku spašava od ekstremnog ljevičarskog terorista Banea. Ako Banea u kontekstu aktualnih socijalno-klasnih sukoba shvatimo kao simbol pokreta Occupy Wall Street, on s početnim udarom na burzu i financijski sektor općenito još i može računati na simpatije gothamske javnosti i gledatelja filma. No kad odmah počne bezrazložno ubijati čak i svoje suradnike, te kad udari na Super Bowl odnosno na neku sličnu jasno asocijativnu sportsku manifestaciju kao simbol Amerike i „americane“, autori jasno daju do znanja da je ljevičarstvo psihopata Banea apsolutno neprihvatljivo. Naposljetku su i stanovnici Gothama i gledatelji filma prisiljeni navijati za emotivno ruiniranog i tjelesno izmrcvarenog momka u crnom koji kao i Bane dolazi iz metaforičke „tame“ i koji spašava aktualno stanje stvari, kapitalizam kakav god i u kakvom god stanju jest, jer je i takav svakako bolji od ideološki motivirane iracionalne destrukcije navodne ljevice. A u tom prokazivanju možda i svake ljevice kao ekstremističke i terorističke, uz istodobno nametanje spasitelja u liku poslovno i osobno posrnulog krupnog kapitalista Brucea Waynea i njegove korporacije Wayne Enterprises, leži i ključno licemjerje autora filma, ono koje ga čini ideološki i značenjski neprihvatljivim. Ideološki je problematično i pojednostavljeno profiliranje isprva idealističkog policajca Blakea, tzv. „običnog malog čovjeka“ i budućeg Batmanova suradnika Robina koji će se tijekom filma razočarati u svog šefa komesara Gordona kao simbol ispravnosti i pravednosti sustava kojem i sam služi, da bi se naposljetku ipak pretvorio u i na najveću žrtvu spremnog zaštitnika tog sustava. U dosadašnjim Nolanovim filmovima ovakvo se ideološko desničarenje nije moglo ni naslutiti.

Najnovije

Vijesti

Magazin

Recenzije

  • Poslednji konvoj
    Kod: MM VEC 27
    Ocjena: 80%
    Vrijeme: 23.6.2021. 0:57:00
    Autor: Dwayne_Looney
    Broj komentara: 2
    Broj pogleda: 579
  • Šeikova robinja
    Kod: KM ZS 303/307
    Ocjena: 88%
    Vrijeme: 21.6.2021. 0:31:00
    Autor: Hercule Poirot
    Broj komentara: 6
    Broj pogleda: 904
  • Winnipeg
    Kod: TX LIB 108
    Ocjena: 73%
    Vrijeme: 19.6.2021. 0:23:00
    Autor: tex2
    Broj komentara: 3
    Broj pogleda: 962
  • Uz rijeku
    Kod: ZG MX 40
    Ocjena: 62%
    Vrijeme: 15.6.2021. 1:33:00
    Autor: igor 12
    Broj komentara: 7
    Broj pogleda: 1542
  • Kraljica tame
    Kod: KT VG 84/85
    Ocjena: 79%
    Vrijeme: 12.6.2021. 0:10:00
    Autor: Spock
    Broj komentara: 3
    Broj pogleda: 1053

Aukcije

Forum

Najčitanije

Vijesti

Magazin

Recenzije

  • Ku Klux Klan
    Kod: KT LMS 508/509
    Ocjena: 67%
    Vrijeme: 15.4.2021. 22:08:00
    Autor: Hercule Poirot
    Broj komentara: 11
    Broj pogleda: 2138
  • Krik vile smrti
    Kod: ZG LU 301/302
    Ocjena: 77%
    Vrijeme: 17.4.2021. 23:18:00
    Autor: igor 12
    Broj komentara: 15
    Broj pogleda: 2047
  • Osveta
    Kod: NN LIB 67a, b
    Ocjena: 96%
    Vrijeme: 9.5.2021. 18:55:00
    Autor: Jerry Krause
    Broj komentara: 2
    Broj pogleda: 2037
  • Kad grad umire
    Kod: NN LIB 65c/66
    Ocjena: 94%
    Vrijeme: 7.5.2021. 16:48:00
    Autor: Jerry Krause
    Broj komentara: 3
    Broj pogleda: 2027
  • Četiri saučesnika
    Kod: KM ZS 154
    Ocjena: 88%
    Vrijeme: 1.4.2021. 22:36:00
    Autor: Hercule Poirot
    Broj komentara: 5
    Broj pogleda: 1643

Aukcije

Forum